قیر ۹۰/۱۵ نوعی قیر نفتی سفت خشک اکسیده با علامت R میباشد که با حرارت دادن قیر ۶۰/۷۰ حاصل از وکیوم باتوم در برج خلاء تقطیر پالایشگاه تهران پاسارگاد در دمای 250 درجه و زمان 18 ساعت تولید میگردد.
به علت اینکه قیر ۹۰/۱۵ حاصل حرارت دهی قیر ۶۰/۷۰ در مجاورت هوا در زمان طولانی میباشد، به آن قیر اکسیده یا دمیده میگویند و نیز چون در دمای محیط سخت و شکننده و براق است لذا به آن قیر خشک نیز میگویند.
کاربرد قیر سفت ۹۰/۱۵ در محصولاتی که نیاز به مقاومت بالا در برابر دما دارند مثل صنعت لاستیک سازی، رنگسازی و عایق سازی نوار عایق لوله استفاده گردیده و در آنالیز قیرسفت اکسیده ۹۰/۱۵عدد ۹۰ درجه نشان دهنده نقطه نرمی قیر و عدد ۱۵ میزان نفوذپذیری آن (صدم میلیمتر) است.
قیر سفت R ۹۰/۱۵ به دلیل مقاومت در برابر تغییرات دمایی تا 90C درجه، درجه نفوذ 15 صدم در تولید آسفالتهای مقاوم گرمسیری و نوارعایق لوله گاز، ایزوگام، باتری خشک استفاده میگردد.
قیر ۹۰/۱۵ به دلیل ویژگیهای منحصر در چسبندگی و غیر قابل رطوبت بودن، در مقایسه با دیگر انواع قیر تفاوتهایی دارد:
1- قیر ۹۰/۱۵ به دلیل نقطه نرمی بالا و نفوذپذیری کم، برای شرایط آب وهوایی سخت مناسب است و قیرهای شل مانند ۶۰/۷۰ به دلیل انعطافپذیری بیشتربرای مناطق با دمای معتدلتر مناسب است.
2. قیر ۹۰/۱۵ اکسیده دمیده بدلیل دوام و طول عمر بالا بیشتر در پروژههای عایقبندی لوله های سیمانی آب و راهسازی در مناطق با شرایط جوی سخت استفاده میشود.
برای تولید قیر ۹۰/۱۵ دمیده اکسیده کارتونی، قیر 60 70 و یا وکیوم باتوم پالایشگاه پاسارگاد استفاده میگردد و میتواند به گریدهای قیر سفت خشک با آنالیز 10/20 و 115/15 نیز اشاره کرد.
روش تولید قیر سفت دمیده ۹۰/۱۵ به سه روش میباشد:
1- پیوسته (continuous) : در این روش تولید قیر 15/90 قیر 60.70 و یا وکیوم باتوم وارد سیستم تولید قیر سفت پالایشگاه گردیده و اکسیده گردیده بعد از رسیدن به آنالیز قیر دمیده شده 90.15 ، 10.20 و یا 115.15 رسیده و به خطوط مظروف سازی کارتنی و بشکه ای هدایت میگردد.
قیر اکسیده تولید شده در این روش بدلیل دخالت نداشتن آتش مستقیم دارای کیفیت استاندارد ASTM میباشد.
2- روش سنتی: با هدایت قیر 60/70 به برج ایستاده و حرارت دهی مستقیم در حدود 300 درجه با مشعل و دمیدن هوای کمپرسور و طی مدت زمان 18 تا 20 ساعت قیر سفت تولید میگردد، این روش بعلت حرارت مستقیم مشعل به مخزن، قیر تولید شده دچار سوختگی (پیرشدگی قیر) گردیده و قیر سفت تولید شده بصورت کدر و مات میشود و استاندارد نمیباشد.
3- روش تولید قیر با افزودن قیر معدنی گیلسونایت (Gilsonite):
این روش خبری از هوادهی و اکسیداسیون نیست و فقط میکس (blending bitumen) انجام میشود، بدین صورت که با افزودن پودر قیر معدنی به قیر وکیوم باتوم که در میکسر قبلا حرارت داده شده، و مخلوط کردن آن محصول قیر سفت بدست میاید که این نوع قیر بصورت کدر و مات بوده و بدلیل وجود خاکستر و گرد و خاک، درجه حلالیت قیر سفت عدد صفر نیست و معمولا بالای یک است، لذا به این نوع (قیر سفت معدنی) و یا (قیر سفت پودری) میگویند و بعلت وجود ناخالصی به هیچ وجه برای تولید محصولات لاستیک ، رنگ سازی، نوارهای آب بند لوله و …. مناسب نمیباشد.
شناسایی این نوع قیر که ارزانتر از قیر سفت خالص با حلالیت 100% میباشد فقط درآزمایشگاه قیر با حل کردن قیر سفت در تتراکلرید کربن Carbon tetrachloride قابل شناسایی است.
درباره نویسنده